Inflacja
Inflacja to wzrost przeciętnego poziomu cen towarów i usług, czyli spadek siły nabywczej pieniądza. W Polsce mierzy ją GUS wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI), publikowanym co miesiąc. Cel inflacyjny NBP to 2,5% rocznie, z dopuszczalnym odchyleniem o 1 punkt procentowy w każdą stronę.
Przykład
Przy inflacji 4% rocznie 10 000 zł trzymane w gotówce po 10 latach ma siłę nabywczą około 6 756 dzisiejszych złotych, a po 20 latach około 4 564 zł. Żeby za 20 lat kupić to samo co dziś za 10 000 zł, potrzeba około 21 911 zł.
Realny zysk to w przybliżeniu oprocentowanie po podatku minus inflacja. Lokata na 5% daje po podatku 4,05%. Przy inflacji 4% realny zysk to około 0,05 punktu procentowego, a przy inflacji 6% realna strata to około 2 punkty.
Jak to działa i dlaczego to ważne
GUS podaje kilka odczytów: inflację miesiąc do miesiąca, rok do roku (np. ceny w październiku wobec października rok wcześniej) i średnioroczną. Oprocentowanie obligacji indeksowanych liczy się z odczytu rok do roku, a do porównań między latami służy inflacja średnioroczna.
Inflacja to średnia dla koszyka przeciętnego gospodarstwa domowego. Osoba, która większość budżetu wydaje na czynsz, energię albo żywność, może odczuwać inną inflację niż wskaźnik GUS.
Przed inflacją chronią instrumenty, których oprocentowanie rośnie razem z nią, np. obligacje indeksowane inflacją. Ile dziś warte są pieniądze sprzed lat, liczy kalkulator inflacji na danych GUS.
Częste błędy
- Porównywanie oprocentowania lokaty z inflacją bez odjęcia podatku. Liczy się wynik po 19% podatku Belki.
- Mylenie inflacji rok do roku ze średnioroczną. To dwie różne liczby, używane do różnych celów.
- Planowanie celu za 20 lat w dzisiejszych złotych bez uwzględnienia wzrostu cen.
Policz na własnych liczbach
Powiązane hasła
- Obligacje stałoprocentowe i indeksowane inflacjąObligacje stałoprocentowe mają oprocentowanie znane z góry na cały okres, a indeksowane inflacją po pierwszym okresie płacą inflację plus stałą marżę.
- Marża obligacji indeksowanychMarża to stała część oprocentowania obligacji indeksowanych inflacją albo stopą NBP. Od drugiego okresu odsetkowego oprocentowanie to inflacja (lub stopa referencyjna) plus marża z listu emisyjnego.
- Reguła 72Reguła 72 to sposób na policzenie w głowie, po ilu latach kapitał się podwoi: 72 dzieli się przez roczną stopę zwrotu w procentach.
- Procent składanyProcent składany to doliczanie zysków do kapitału, tak że w kolejnych okresach zarabiają także wcześniejsze zyski. Wzór: K × (1 + r)ⁿ.
- Podatek BelkiPodatek Belki to potoczna nazwa 19% podatku od dochodów kapitałowych: odsetek, dywidend i zysków ze sprzedaży akcji, funduszy czy obligacji.
Aktualizacja: 1 listopada 2026
Materiał edukacyjny, nie rekomendacja inwestycyjna: narzędzia liczą wynik dla założeń, które wpisujesz, i nie mówią, co kupić. Zasady serwisu.