Stopa referencyjna NBP
Stopa referencyjna NBP to podstawowa stopa procentowa banku centralnego, ustalana przez Radę Polityki Pieniężnej na posiedzeniach w ciągu roku. Wyznacza oprocentowanie operacji NBP z bankami, a przez to wpływa na oprocentowanie lokat i kredytów w całej gospodarce. RPP podnosi ją zwykle przy wysokiej inflacji, a obniża, gdy inflacja spada.
Przykład
Od 5 marca 2026 stopa referencyjna wynosi 3,75% (stan na 1 listopada 2026). Najwyżej w ostatnich latach była od września 2022 do września 2023, gdy wynosiła 6,75%.
Obligacje ROR i DOR po pierwszym miesiącu płacą stopę referencyjną plus marżę. 10 000 zł w ROR (marża 0,00%) przy stopie 3,75% daje ok. 31,25 zł odsetek miesięcznie przed podatkiem, a w DOR (marża 0,15%) ok. 32,50 zł. Gdyby RPP obniżyła stopę do 3,50%, ROR dawałyby ok. 29,17 zł miesięcznie.
Jak to działa i dlaczego to ważne
W ROR i DOR liczy się stopa referencyjna z dziesiątego dnia roboczego przed miesiącem, w którym zaczyna się kolejny okres odsetkowy, więc zmiana stóp przechodzi na odsetki z opóźnieniem około miesiąca. Pozostałe serie obligacji oszczędnościowych mają oprocentowanie stałe albo zależne od inflacji.
Banki zwykle dostosowują oprocentowanie nowych lokat do oczekiwanych zmian stóp jeszcze przed decyzją RPP. Ceny obligacji notowanych na rynku zachowują się odwrotnie niż stopy: gdy stopy rosną, ceny takich obligacji spadają. Obligacji oszczędnościowych to nie dotyczy, bo nie mają ceny rynkowej.
Częste błędy
- Zakładanie, że obecna stopa utrzyma się przez cały okres ROR lub DOR. Oprocentowanie zmienia się co miesiąc razem ze stopą.
- Mylenie stopy referencyjnej z inflacją. Stopę ustala RPP, a inflację mierzy GUS; obie wpływają na różne serie obligacji.
- Porównywanie lokaty z obligacjami ROR bez uwzględnienia, że oprocentowanie lokaty jest zwykle stałe przez jej okres, a ROR zmienne.
Policz na własnych liczbach
Powiązane hasła
- Marża obligacji indeksowanychMarża to stała część oprocentowania obligacji indeksowanych inflacją albo stopą NBP. Od drugiego okresu odsetkowego oprocentowanie to inflacja (lub stopa referencyjna) plus marża z listu emisyjnego.
- Obligacje skarbowe oszczędnościowe (detaliczne)Obligacje oszczędnościowe to obligacje Skarbu Państwa sprzedawane osobom fizycznym po 100 zł za sztukę. Nie są notowane na giełdzie, a przed terminem oddaje się je emitentowi za opłatą.
- InflacjaInflacja to wzrost przeciętnego poziomu cen. W Polsce mierzy ją GUS wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI).
- Obligacje korporacyjneObligacja korporacyjna to pożyczka udzielona firmie na określony czas. Płaci zwykle wyższe odsetki niż obligacje skarbowe, bo niesie większe ryzyko niewypłacalności emitenta.
Źródło: NBP, decyzje Rady Polityki Pieniężnej (archiwum stóp procentowych); listy emisyjne ROR i DOR.
Aktualizacja: 1 listopada 2026
Materiał edukacyjny, nie rekomendacja inwestycyjna: narzędzia liczą wynik dla założeń, które wpisujesz, i nie mówią, co kupić. Zasady serwisu.