Wskaźnik C/Z (cena do zysku)

Przykład

Akcja kosztuje 60 zł, a zysk netto z ostatnich czterech kwartałów wynosi 4 zł na akcję. C/Z = 60 / 4 = 15. Odwrotność, czyli stopa zysku, to 4 / 60, około 6,7%.

Jeśli w zysku jest jednorazowy przychód, np. 1 zł na akcję ze sprzedaży nieruchomości, zysk powtarzalny to 3 zł, a C/Z liczone na nim wynosi 20, a nie 15. Ten sam kurs może więc wyglądać tanio albo drogo, zależnie od tego, jaki zysk trafi do mianownika. Takie liczenie na prawdziwej spółce pokazuje analiza Orlen po fuzjach.

Jak to działa i dlaczego to ważne

Niskie C/Z może oznaczać, że spółka jest tania, ale też, że rynek spodziewa się spadku zysków. Wysokie C/Z mają zwykle firmy, po których oczekuje się szybkiego wzrostu. Sam wskaźnik nie rozstrzyga, która interpretacja jest właściwa.

C/Z porównuje się w obrębie tej samej branży i z historią tej samej spółki. Banki, spółki surowcowe i firmy technologiczne mają zupełnie inne typowe poziomy. Przy spółkach cyklicznych najniższe C/Z często wypada na szczycie koniunktury, gdy zyski są najwyższe.

Gdy spółka ma stratę, C/Z traci sens. Wtedy częściej patrzy się na inne wskaźniki, np. cenę do wartości księgowej (C/WK) albo EV/EBITDA. Na zysk na akcję wpływa też liczba akcji, którą zmienia np. skup akcji własnych.

Częste błędy

• Porównywanie C/Z banku i spółki technologicznej. Różne modele biznesowe mają różne typowe poziomy wskaźnika.
• Liczenie C/Z na zysku z jednorazowymi zdarzeniami, np. odpisami albo sprzedażą majątku. Wynik może być zaniżony albo zawyżony.
• Uznawanie niskiego C/Z za okazję bez sprawdzenia, czy zyski nie są właśnie na szczycie cyklu.